Kijk ‘es anders naar een boom (foto: Bart Boumans)

Divers denken

Noodgedwongen onderhoud ik (onderhouden we) de grote tuin rond de pastorie wat minder nauwkeurig dan in voorgaande jaren. Geen tijd of is het minder energie (want je wordt nu eenmaal ouder)? Als ik even vrij ben wil ik liever in de tuin zitten of in het bos lopen dan onkruid wieden. Daardoor ontstaat een andere tuin. De in het tuincentrum gekochte bloemen keren soms niet meer terug en worden vervangen door wat moeder natuur zelf aanbiedt, onbespoten en diervriendelijk. Soms ben ik blij met haar aanbod, soms wat minder. Al naar gelang kleur en hoeveelheid groeisel. Was de tuin al nooit zo aangeharkt, nu nog minder.

Opvallend is ook hoe snel bomen hier groeien en een open terrein dichtgroeit of overwoekerd raakt. Je kunt dat lelijk vinden maar ik vind de diversiteit die zo ontstaat eigenlijk wel mooi. Soms ingrijpen, dat wel, maar tien keer minder. En ook vind ik het een troostend idee dat de planten en bomen zo snel hun kans grijpen om alles te laten vergroenen. Groenkracht noemde Hildegard von Bingen dat.

Het is te hopen dat de menselijke soort die groenkracht niet definitief laat verstenen, verzuren, of verstikken.

Ik vind de verwilderende tuin dus wel mooi en ga er anders naar kijken, anders over denken. De filosoof Renate Schepen schreef hier een mooi stukje over in Trouw (29 juni 2026). Ze pleit voor diversiteit in denken.

Zelf zou ik zeggen: blijf flexibel in je kijken en je denken. Probeer die tuin ook es anders te zien en te beleven. Minder maaien levert meer op, en gras kan goed tegen een tijdje droogstaan, en mos in het gras is lekker zacht.

Probeer oorzaken van problemen, oplossingen voor crises steeds anders te zien en te bedenken. De visie op de tuin geldt voor simpele individuen. Maak ‘m groen en wild en niet versteend maar divers en bio. Dat oplossen van grote vraagstukken geldt dan vooral voor politici die vaak maar 1 manier van denken en oplossen weten. De economisch-technische. Denk anders.

Of vergis ik me?

Pastorietuin